ซูเราะฮ์อัชชัรห์

94 · ซูเราะฮ์อัชชัรห์ — อายะฮ์ 1–4

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

1. أَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ อะลัม นัชเราะห์ ละกะ ศ็อดร็อก เรามิได้เปิดขยายหัวอกของเจ้าให้กว้างดอกหรือ?
2. وَوَضَعْنَا عَنكَ وِزْرَكَ วะวะฎ็อฟนา อันกะ วิซร็อก และเราได้ปลดภาระของเจ้าออกจากเจ้า
3. الَّذِي أَنقَضَ ظَهْرَكَ อัลละซี อันก็อฎ็อ ซ็อฮ์ร็อก ซึ่งเป็นภาระที่หนักอึ้งบนหลังของเจ้า
4. وَرَفَعْنَا لَكَ ذِكْرَكَ วะเราะฟะอ์นา ละกะ ซิกร็อก และเราได้ยกเกียรติ (การกล่าวถึง) ของเจ้าให้สูงส่ง

“อะลัม นัชเราะห์ ละกะ ศ็อดร็อก” — เรามิได้ “ขยายหัวอก” ของเจ้า (โอ้มุหัมมัด) ให้กว้างดอกหรือ? — คือทำให้มันเปี่ยมแสงสว่าง กว้างขวางโปร่งสบาย ดังอายะฮ์ “ผู้ใดที่อัลลอฮ์ทรงประสงค์จะชี้นำเขา พระองค์จะทรงเปิดอกของเขาให้รับอิสลาม” (ซูเราะฮ์อัลอันอาม 6:125) · และเช่นเดียวกับที่ทรงเปิดอกของท่าน พระองค์ก็ทรงทำให้ ชะรีอะฮ์ของท่านกว้างขวาง ผ่อนปรน ง่ายดาย ไม่มีความคับแคบหรือความลำบาก · บ้างว่าหมายถึงเหตุการณ์ “ชักกุศศ็อดร์” (การผ่าอก) ในคืนอิสรออ์ ซึ่งเกิดขึ้นจริง และไม่ขัดกัน เพราะการผ่าอกทางกายภาพนั้นก่อให้เกิดการเปิดอกทางความหมายด้วย

“วะวะฎ็อฟนา อันกะ วิซร็อก · อัลละซี อันก็อฎ็อ ซ็อฮ์ร็อก” — และเรา ปลด “ภาระ” ที่หนักอึ้งจนแทบทำให้หลังของเจ้าลั่น (อันก็อฎ็อ = เสียงลั่นเพราะน้ำหนัก) ออกไป — ความหมายเดียวกับ “เพื่ออัลลอฮ์จะทรงอภัยความผิดของเจ้าที่ล่วงมาแล้วและที่จะตามมา” (ซูเราะฮ์อัลฟัตห์ 48:2)

“วะเราะฟะอ์นา ละกะ ซิกร็อก” — และเรา ยกเกียรติ (การกล่าวถึง) ของเจ้าให้สูงส่ง — มุญาฮิดว่า ฉัน (อัลลอฮ์) จะไม่ถูกกล่าวถึง เว้นแต่เจ้าจะถูกกล่าวถึงพร้อมกับฉัน คือ “อัชฮะดุ อัลลาอิลาฮะอิลลัลลอฮ์ วะอัชฮะดุ อันนะ มุหัมมะดัน เราะซูลุลลอฮ์” · เกาะตาดะฮ์ว่า อัลลอฮ์ทรงยกเกียรติของท่านทั้งในดุนยาและอาคิเราะฮ์ ไม่มีเคาะฏีบ ผู้กล่าวชะฮาดะฮ์ หรือผู้ละหมาดคนใด เว้นแต่จะประกาศว่า “ลาอิลาฮะอิลลัลลอฮ์ มุหัมมะดัน เราะซูลุลลอฮ์”

94 · ซูเราะฮ์อัชชัรห์ — อายะฮ์ 5–6

5. فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا ฟะอินนะ มะอัลอุสริ ยุสรอ ดังนั้นแท้จริง พร้อมกับความยากลำบากย่อมมีความง่าย
6. إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْرًا อินนะ มะอัลอุสริ ยุสรอ แท้จริง พร้อมกับความยากลำบากย่อมมีความง่าย

“ฟะอินนะ มะอัลอุสริ ยุสรอ · อินนะ มะอัลอุสริ ยุสรอ” — อัลลอฮ์ทรงแจ้งว่า พร้อมกับความยากลำบาก ย่อมมีความง่าย แล้วทรงย้ำข่าวนี้อีกครั้งเพื่อยืนยันหนักแน่นและปลอบใจ

หะสัน อัลบัศรีรายงานว่า วันหนึ่งท่านนบี ﷺ ออกมาด้วยความเบิกบานยิ้มแย้ม พลางกล่าวว่า «ความยากหนึ่งเดียวจะไม่มีวันชนะความง่ายสองอย่าง! (لن يغلب عسرٌ يُسرين)» แล้วอ่านอายะฮ์ “ฟะอินนะ มะอัลอุสริ ยุสรอ · อินนะ มะอัลอุสริ ยุสรอ” — เกาะตาดะฮ์ก็รายงานทำนองเดียวกันว่าท่านนบีแจ้งข่าวดีนี้แก่เศาะหาบะฮ์

94 · ซูเราะฮ์อัชชัรห์ — อายะฮ์ 7–8

7. فَإِذَا فَرَغْتَ فَانصَبْ ฟะอิซา ฟะร็อฆตะ ฟันศ็อบ ดังนั้นเมื่อเจ้าว่างแล้วจงทุ่มเท (ในอีกภารกิจ)
8. وَإِلَىٰ رَبِّكَ فَارْغَب วะอิลา ร็อบบิกะ ฟัรฆ็อบ และจงมุ่งความปรารถนาสู่พระผู้อภิบาลของเจ้าเท่านั้น

“ฟะอิซา ฟะร็อฆตะ ฟันศ็อบ” — คือ เมื่อเจ้าว่างจากกิจการและภาระของดุนยาแล้ว จงทุ่มเทในการอิบาดะฮ์ ลุกขึ้นสู่มันด้วยความกระฉับกระเฉงและจิตใจที่ปลอดโปร่ง — สะลัฟอธิบายหลายแง่ที่เสริมกัน:

• มุญาฮิด: เมื่อเสร็จจากกิจการดุนยาแล้วลุกขึ้นละหมาด ก็จงทุ่มเทเพื่อพระเจ้าของเจ้า
• อิบนุมัสอูด: เมื่อเสร็จจากฟัรฎูแล้ว จงทุ่มเทใน การละหมาดกลางคืน (กิยามุลลัยล์)
• อิบนุอับบาส: จงทุ่มเทใน การขอดุอาอ์ (หลังเสร็จภารกิจ)
• ซัยด์ บิน อัสลัม และอัฎเฎาะห์ฮาก: เมื่อเสร็จจาก ญิฮาด แล้ว จงทุ่มเทในการอิบาดะฮ์

หลักการนี้สอดคล้องกับการที่ท่านนบีสั่งให้ทำอิบาดะฮ์ด้วยใจที่พร้อม เช่นหะดิษ «ไม่มีการละหมาด (ที่สมบูรณ์) เมื่ออาหารถูกจัดวางไว้ตรงหน้า หรือขณะที่กำลังกลั้นสิ่งขับถ่ายทั้งสอง» (มุสลิม #560) และ «เมื่ออิกอมะฮ์ถูกกล่าวขึ้นพร้อมกับอาหารเย็นถูกยกมา จงเริ่มด้วยอาหารเย็นก่อน» (บุคอรี #5465)

“วะอิลา ร็อบบิกะ ฟัรฆ็อบ” — และ จงมุ่งความปรารถนาและความหวังไปยังพระผู้อภิบาลของเจ้าเท่านั้น — อัษเษารีว่า จงทำให้เจตนาและความปรารถนาของเจ้ามุ่งสู่อัลลอฮ์ ﷻ (ขอต่อพระองค์ผู้เดียว)