ซูเราะฮ์อัฎฎุฮา

รายงานจาก ญุนดุบ บิน อับดุลลอฮ์ อัลบะญะลี: ท่านนบี ﷺ ป่วยจนไม่ได้ลุกขึ้นทำกิยาม (ละหมาดกลางคืน) สักคืนสองคืน แล้วมีหญิงคนหนึ่ง (มีรายงานว่าคือ อุมมุญะมีล ภรรยาของอบูละฮับ) มากล่าวเยาะเย้ยว่า “โอ้มุหัมมัด ฉันคิดว่าชัยฏอน (ผู้ที่มาหาท่าน) ได้ทอดทิ้งท่านไปแล้ว” · ในอีกสำนวน เมื่อญิบรีลล่าช้า พวกมุชริกกล่าวว่า “มุหัมมัดถูกทอดทิ้งแล้ว” · อัลลอฮ์จึงประทานซูเราะฮ์นี้ลงมา เพื่อปลอบใจและตอบโต้คำเยาะเย้ยนั้น

ในสำนวนของอบูสะอีด มีเรื่องเสริมว่านิ้วของท่านนบี ﷺ ถูกก้อนหินกระทบจนเลือดออก ท่านจึงกล่าวเป็นถ้อยคำมีสัมผัสว่า “เจ้ามิใช่อื่นใด นอกจากนิ้วที่เลือดไหล และในหนทางของอัลลอฮ์คือสิ่งที่เจ้าได้ประสบ” (ถ้อยคำนี้ยืนยันในเศาะฮีหัยน์ บุคอรี #2802 · มุสลิม #1796) — แต่อิบนุกะษีรตั้งข้อสังเกตว่า การนำเรื่องนิ้วมาเป็นสาเหตุที่ท่านหยุดกิยามและการประทานซูเราะฮ์นั้นเป็นสิ่ง “ฆอรีบ” (แปลก)

93 · ซูเราะฮ์อัฎฎุฮา — อายะฮ์ 1–5

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ

1. وَالضُّحَىٰ วัฎฎุฮา ขอสาบานด้วยแสงยามสาย (อัฎฎุฮา)
2. وَاللَّيْلِ إِذَا سَجَىٰ วัลลัยลิ อิซา สะญา และด้วยกลางคืนเมื่อมันสงบปกคลุม
3. مَا وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَمَا قَلَىٰ มา วัดดะอะกะ ร็อบบุกะ วะมา ก็อลา พระผู้อภิบาลของเจ้ามิได้ทอดทิ้งเจ้า และมิได้เกลียดชังเจ้า
4. وَلَلْآخِرَةُ خَيْرٌ لَّكَ مِنَ الْأُولَىٰ วะลัลอาคิเราะตุ ค็อยรุน ละกะ มินัลอูลา และแน่นอน อาคิเราะฮ์นั้นดีกว่าสำหรับเจ้ายิ่งกว่าโลกนี้
5. وَلَسَوْفَ يُعْطِيكَ رَبُّكَ فَتَرْضَىٰ วะละเสาฟะ ยุอ์ฏีกะ ร็อบบุกะ ฟะตัรฎา และแน่นอน พระผู้อภิบาลของเจ้าจะประทานแก่เจ้า จนกระทั่งเจ้าพึงพอใจ

“วัฎฎุฮา · วัลลัยลิ อิซา สะญา” — อัลลอฮ์ทรงสาบานด้วย แสงยามสายและสิ่งที่ทรงบรรจุไว้ในนั้น และ กลางคืนเมื่อมันสงบนิ่ง มืดสนิท (มุญาฮิด เกาะตาดะฮ์ อัฎเฎาะห์ฮาก อิบนุซัยด์) — เป็นหลักฐานชัดถึงเดชานุภาพของผู้ทรงสร้างทั้งกลางวันและกลางคืน ดังอายะฮ์ “และกลางคืนเมื่อมันปกคลุม และกลางวันเมื่อมันประจักษ์” (ซูเราะฮ์อัลลัยล์ 92:1–2)

“มา วัดดะอะกะ ร็อบบุกะ วะมา ก็อลา” — พระผู้อภิบาลของเจ้ามิได้ทอดทิ้งเจ้า และมิได้เกลียดชังเจ้า (ตอบโต้คำเยาะเย้ยของพวกมุชริกโดยตรง)

“วะลัลอาคิเราะตุ ค็อยรุน ละกะ มินัลอูลา” — และ อาคิเราะฮ์ดีกว่าดุนยาสำหรับเจ้า ด้วยเหตุนี้ท่านเราะซูล ﷺ จึงเป็นผู้ปลีกตัวจากดุนยา (ซุฮด์) ยิ่งกว่าใคร — เมื่อถูกให้เลือกในบั้นปลายชีวิตระหว่าง “ครองดุนยาตลอดไปแล้วค่อยเข้าสวรรค์” กับ “กลับไปสู่อัลลอฮ์” ท่านเลือกสิ่งที่อยู่ ณ อัลลอฮ์

“วะละเสาฟะ ยุอ์ฏีกะ ร็อบบุกะ ฟะตัรฎา” — และในอาคิเราะฮ์ พระเจ้าจะประทานแก่เจ้าจนเจ้าพึงพอใจ ในเรื่องประชาชาติของเจ้าและในเกียรติที่ทรงเตรียมไว้ — ส่วนหนึ่งคือ แม่น้ำอัลเกาษัร และตามที่อิบนุอับบาสรายงาน (สายเศาะฮีห์ถึงอิบนุอับบาส) คือ วังนับล้านในสวรรค์ · อัสสุดดี (จากอิบนุอับบาส) ว่า ส่วนหนึ่งของความพอพระทัยของมุหัมมัด ﷺ คือ การที่ไม่มีสมาชิกครอบครัวของท่านคนใดเข้านรก · หะสัน อัลบัศรี และอบูญะอ์ฟัร อัลบากิรว่า หมายถึง ชะฟาอะฮ์ (การขออนุเคราะห์)

93 · ซูเราะฮ์อัฎฎุฮา — อายะฮ์ 6–8

6. أَلَمْ يَجِدْكَ يَتِيمًا فَآوَىٰ อะลัม ยะญิดกะ ยะตีมัน ฟะอาวา พระองค์มิได้ทรงพบเจ้าเป็นเด็กกำพร้า แล้วให้ที่พักพิงดอกหรือ?
7. وَوَجَدَكَ ضَالًّا فَهَدَىٰ วะวะญะดะกะ ฎอลลัน ฟะฮะดา และทรงพบเจ้าหลงทาง (ไม่รู้) แล้วชี้นำ
8. وَوَجَدَكَ عَائِلًا فَأَغْنَىٰ วะวะญะดะกะ อาอิลัน ฟะอัฆนา และทรงพบเจ้ายากจน แล้วทรงให้มั่งมี

อัลลอฮ์ทรงเตือนท่านนบีถึงความโปรดปรานในอดีต เพื่อยืนยันว่าพระองค์ไม่เคยทอดทิ้ง — เกาะตาดะฮ์ว่า สิ่งเหล่านี้คือสภาพของท่านเราะซูล ﷺ ก่อนที่อัลลอฮ์จะทรงแต่งตั้งท่าน:

• “อะลัม ยะญิดกะ ยะตีมัน ฟะอาวา” — พบเจ้า เป็นเด็กกำพร้า (บิดาเสียตั้งแต่ท่านยังอยู่ในครรภ์หรือหลังคลอดไม่นาน มารดา (อามินะฮ์ บินต์ วะฮับ) เสียเมื่อท่านอายุหกขวบ) แล้วประทานที่พักพิง — อยู่ในความอุปการะของปู่ (อับดุลมุฏฏอลิบ) แล้วลุง (อบูฏอลิบ) ผู้คอยปกป้องท่านจากการรังแกของพวกกุร็อยช์
• “วะวะญะดะกะ ฎอลลัน ฟะฮะดา” — พบเจ้า ไม่รู้ (รายละเอียดของคัมภีร์และอีมานโดยละเอียด) ก่อนได้รับสาส์น แล้วทรงชี้นำ ดังอายะฮ์ “เจ้าไม่เคยรู้มาก่อนว่าคัมภีร์และอีมานคืออะไร แต่เราได้ทำให้มันเป็นแสงสว่างที่เราชี้นำผู้ที่เราประสงค์จากปวงบ่าวของเรา” (ซูเราะฮ์อัชชูรอ 42:52)
• “วะวะญะดะกะ อาอิลัน ฟะอัฆนา” — พบเจ้า ยากจนมีภาระ แล้วทรงให้มั่งมี — พระองค์ทรงรวมสองสถานะไว้ในตัวท่าน คือ ผู้ยากจนที่อดทน และ ผู้มั่งมีที่ขอบคุณ

93 · ซูเราะฮ์อัฎฎุฮา — อายะฮ์ 9–11

9. فَأَمَّا الْيَتِيمَ فَلَا تَقْهَرْ ฟะอัมมัลยะตีมะ ฟะลา ตักฮัร ดังนั้น สำหรับเด็กกำพร้า เจ้าอย่าข่มเหง
10. وَأَمَّا السَّائِلَ فَلَا تَنْهَرْ วะอัมมัสสาอิละ ฟะลา ตันฮัร และสำหรับผู้ขอ เจ้าอย่าตวาดขับไล่
11. وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ วะอัมมา บินิอฺมะติ ร็อบบิกะ ฟะหัดดิษ และสำหรับความโปรดปรานแห่งพระผู้อภิบาลของเจ้า เจ้าจงกล่าวเล่าเผยแพร่

เมื่อได้รับความโปรดปรานเหล่านั้น จึงมีหน้าที่ตอบแทนด้วยการปฏิบัติต่อผู้อื่นในทำนองเดียวกัน:

• “ฟะอัมมัลยะตีมะ ฟะลา ตักฮัร” — เจ้าเคยเป็นกำพร้าแล้วอัลลอฮ์ทรงให้ที่พักพิง ดังนั้นสำหรับ เด็กกำพร้า อย่าข่มเหง กดขี่ ดูถูก หรือตวาด แต่จงทำดีและอ่อนโยนต่อเขา · เกาะตาดะฮ์ว่า จงเป็นเหมือนบิดาผู้เมตตาต่อเด็กกำพร้า
• “วะอัมมัสสาอิละ ฟะลา ตันฮัร” — เจ้าเคยไม่รู้แล้วอัลลอฮ์ทรงชี้นำ ดังนั้นสำหรับ ผู้ขอ (ทั้งผู้ขอทรัพย์และผู้ถามหาความรู้) อย่าตวาดขับไล่ · อิบนุอิสหากว่า อย่าเป็นคนแข็งกระด้าง หยิ่งยโส หยาบคาย หรือดุดันต่อผู้อ่อนแอในหมู่บ่าวของอัลลอฮ์ · เกาะตาดะฮ์ว่า จงปฏิเสธคนขัดสน (หากจำเป็น) ด้วยความเมตตาและนุ่มนวล
• “วะอัมมา บินิอฺมะติ ร็อบบิกะ ฟะหัดดิษ” — เจ้าเคยยากจนแล้วอัลลอฮ์ทรงให้มั่งมี ดังนั้น จง “เล่าขาน” ความโปรดปรานของพระผู้อภิบาล — มุญาฮิดว่า หมายถึง นุบูวะฮ์ (การเป็นนบี) หรือ อัลกุรอาน ที่พระเจ้าประทาน · อบูนัฎเราะฮ์ว่า บรรดามุสลิมเห็นว่าการเล่าถึงนิอ์มะฮ์เป็นส่วนหนึ่งของการขอบคุณ (ชุกูร)